Een monument duurzaam maken: waar begin je?
Een monument is geen nieuwbouwwoning. Dat weet jij. Maar klimaat verandert. Energiekosten stijgen. En de vraag komt toch: wat kan ik nu doen? Meer dan je denkt.
Verduurzamen kan ook in een monument. Maar niet alles wat in nieuwbouw werkt, past hier zomaar. Het is elke keer maatwerk. Geen standaardoplossing. Jij verdient advies dat past bij jouw monument.
Met een duurzaamheidsscan zetten we het voor je op een rij. Wat kan, wat niet kan, en waar je het snelst iets merkt.
Wilt u meer weten? Bekijk hieronder enkele onderwerpen:
- Duurzaamheid van monumentale panden
- Uw monument verduurzamen: zo werkt het
- De kosten van een duurzaamheidsscan
- Uw monument isoleren
- Alles over de omgevingsvergunning van een monument
- Verduurzaming van uw monument: maatregelen
- Vraag een duurzaamheidscheck aan
Wat levert het op?
In een monument valt vaak veel te winnen. Je bespaart energie, het wordt aangenamer wonen, en goed uitgevoerd onderhoud is meteen goed voor het pand zelf.
Maar per onderdeel kijken we eerst: wat is hier de historische waarde, en kan verduurzaming daarnaast bestaan? Soms is het antwoord nee. Dat zeggen we dan ook.
Overleg altijd even met je gemeente. Wij helpen je bij dat gesprek.
Zo werkt de scan
We komen langs en brengen in kaart waar je energie kunt besparen en of je op je pand ook energie kunt opwekken. Daarbij houden we rekening met de functie van je monument en met de status ervan.
Daarna krijg je een adviesrapport. Daarin staat:
- Welke maatregelen kansrijk zijn, welke niet kunnen, en waar de monumentale waarde in het geding komt
- Wat elke maatregel ongeveer bespaart, en hoelang het duurt voor je hem eruit hebt
- Hoeveel beter je isolatie wordt (in R- en U-waarden)
- Waar isolatie bouwtechnisch risico oplevert — denk aan vocht dat niet meer weg kan
- Welke maatregelen goed samengaan, gebundeld tot pakketten
- Waar je subsidie of een duurzaamheidslening kunt krijgen
Onze monumentenwachters geven er meteen bij aan wat je op korte termijn kunt oppakken.
Het advies is onafhankelijk. We voeren het werk niet zelf uit en we verkopen geen materialen. We hebben er dus geen belang bij welke kant je op gaat.
Wat kost het?
Ben je abonnee? Dan doen we de duurzaamheidsscan tegen een gesubsidieerd uurtarief. Daarbovenop kun je bij het Nationaal Restauratiefonds de helft van de kosten terugkrijgen, tot maximaal € 500. Wil je meer weten over de vergoeding van de kosten bekijk hieronder de link.
Isoleren
Isolatie levert de meeste besparing op. En je merkt het meteen: warmte blijft binnen in de winter, en buiten in de zomer. De tocht verdwijnt.
Bij de scan gebruiken we een warmtecamera. Daarmee zien we precies waar de warmte weglekt. Zo isoleer je alleen daar waar het nodig is — scheelt geld, en je hoeft minder aan het pand te veranderen.
Monumentaal isolatieglas maakt vaak al een groot verschil.
Eén ding om niet te vergeten: ventilatie. Een pand dat je goed isoleert zonder na te denken over luchtstroom, wordt vochtig. En vocht is het probleem waar je het minst blij mee bent in een oud gebouw. Natuurlijke ventilatie houdt de lucht fris en het hout droog.
Het energielabel
Sinds 29 mei 2026 geldt de energielabelplicht ook voor monumenten. Die uitzondering is vervallen.Wat dat concreet betekent: je hebt een geldig energielabel nodig als je je monument verkoopt, verhuurt, of een huurcontract verlengt. Blijf je er gewoon in wonen, dan verandert er niets voor je.
De plicht geldt voor rijksmonumenten, provinciale monumenten én gemeentelijke monumenten. Voor gebouwen die in gebruik zijn voor erediensten geldt nog steeds een uitzondering. En dit is belangrijk: het label laat zien hoe je pand ervoor staat. Het verplicht je tot niets. Maar een energielabel gaat vaak niet uit van specifieke omstandigheden die gelden voor monumentale panden. Wij helpen je om de vertaalslag te maken. Wat is zinvol en wat niet.
De omgevingsvergunning
Voor bijna elke verandering aan een monument heb je een omgevingsvergunning nodig. Binnen én buiten. Dus ook voor isolatie of zonnepanelen. Die aanvraag loopt via je gemeente.
Vervelend? Soms. Maar het is ook je vangnet: methodes uit de nieuwbouw kunnen in een oud pand echt schade aanrichten, en die toets voorkomt dat.
Wat je kunt doen
Bijna altijd mogelijk
– Luiken terugplaatsen
– leibomen planten
– een onverwarmde ruimte als buffer inrichten
Vaak mogelijk, maar met een vergunning en goed advies
– Isolatie
– Dubbel glas
– Zonnepanelen
Vraag een duurzaamheidscheck aan
Wil je weten wat er bij jouw pand mogelijk is? We komen langs en kijken met je mee.
