TIPS VOOR HET VOORJAAR

Het zal u niet ontgaan zijn, de provincie Utrecht staat weer volop in bloei! Al dit groen staat prachtig bij onze monumenten, maar moet ook goed bijgehouden worden.

Hierbij drie praktische voorjaarstips om uw monument netjes te houden:

1. Snoei bomen en struiken tot aan de dakrand en voorkom overhangend groen in de dakgoot. Zo blijft de afwatering van het regenwater goed, wordt de kans op lekkage kleiner én gaat de dakgoot langer mee.

2. Zorg ervoor dat klimplanten (hechtwortelklimmers) niet tegen het schilderwerk van bijvoorbeeld de kozijnen groeien. Een aantal klimplanten laat sporen achter op het lakwerk, waardoor de kwaliteit van de verflaag achteruit gaat.

3. Geef uw schilderwerk eens een goede wasbeurt. Het regelmatig schoonmaken van het schilderwerk is gunstig voor het behoud van de laklaag. Het verlengt de levensduur aanzienlijk waardoor onderhoud minder vaak noodzakelijk is.

🧽 Goed onderhouden nu is minder kosten later

Gedegen onderhoud is beter dan grote restauraties

Zoals u weet heeft Monumentenwacht Utrecht als kerntaak het uitvoeren van bouwkundige inspecties met als doel dat u als eigenaar op de hoogte bent van de onderhoudsstaat van uw pand. Vervolgens kunt u met onze rapportage in de hand het onderhoud gaan plannen, (laten) uitvoeren en waar mogelijk kunt u ook met dit document subsidie aanvragen. Gedegen onderhoud voorkomt restauratie en dus hoge kosten.

Preventief onderhoud kan ingrijpende restauraties voorkomen. Dat is niet alleen financieel interessant, maar voorkomt ook dat historisch materiaal verloren gaat door aantasting. Het is dan ook het eerste uitgangspunt in de restauratieladder van ERM: conserveren voor repareren en/of vernieuwen. De inspecties van Monumentenwacht geven eigenaren van monumenten tijdig inzicht in welk onderhoud er nodig is.

Het draagt bij aan het voorkomen van dure vervolgschades en restauraties en daarom zou eigenlijk elk monument geregeld nauwkeurig moeten worden bekeken. Zo ontdekken wij lekkages, scheurvorming, funderingsschade, houtaantasting door insecten, zwammen en schimmelvorming maar ook schilderwerk is een belangrijk aandachtspunt. Ook het einde van de levensduur van bijvoorbeeld dakbedekking zoals riet zien wij als we ons werk uitvoeren. En als we dan toch gezekerd op het dak klimmen, nemen we ook klein onderhoud mee zoals het schoonmaken van goten en het recht leggen of vastzetten van enkele leien of dakpannen. Zo laten we een pand wind- en waterdicht achter als wij weer weg gaan.

Onze inspectierapporten zijn volledig vrijblijvend. Wij kunnen ons voorstellen dat door het woord ‘wacht’ en ‘inspectie’ een andere indruk wordt gewekt. Maar wij geven alleen adviezen. Het is aan de opdrachtgever zelf wat hij of zij daarmee doet.

Heeft u interesse in een bouwkundige inspectie of wenst u advies over hoe u uw onderhoud het beste kunt aanpakken? Neem gerust contact op.

Foto: Femke van den Heuvel

Woonhuissubsidie aanvragen tot en met 30 april

Indien u in het bezit bent van een woonhuis, rijksmonument, kan tot en met 30 april de woonhuissubsidie nog aangevraagd worden voor de kosten die u heeft gemaakt in 2025. Om gebruik te maken van deze subsidie is het verstandig om kennis te nemen van de gegevens die u nodig heeft om in te dienen. Wij kunnen u hier ook mee helpen, zoals bijvoorbeeld het opstellen van een inspectierapport indien de aanvraag horen is dan € 70.000, neem dan gerust contact met ons op.

Graag wijzen wij u op het artikel dat wij eerder schreven met betrekking tot deze subsidie en de wijzigingen ten opzichte van voorgaande jaren: https://monumentenwacht-utrecht.nl/wijzigingen-woonhuissubsidie/

Verder is het raadzaam om de volgende pagina te raadplegen van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed: https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/s/subsidie-woonhuismonumenten/woonhuissubsidie-aanvragen

Monumentenwacht Utrecht heeft een EP adviseur

Zoals inmiddels bekend zal per 29 mei 2026 de verplichting van een energielabel ook ingaan voor monumentale panden, bij verkoop, verhuur of opnieuw aangaan van een huurcontract. De invoering van energielabels voor monumenten zorgt voor meer inzicht in de energieprestatie van historische gebouwen. Verduurzaming van monumenten vraagt om maatwerk; een balans tussen energiebesparing en behoud van cultuurhistorische waarden. De praktijk is dat de standaard methodiek gebruikt kan worden voor het afgeven van energielabels maar dat de uitkomsten vaak niet helemaal passend zijn bij een monumentaal pand. Daardoor komt er altijd een stukje maatwerk bij kijken.

Bovenstaande heeft ons doen besluiten dat wij graag een collega wilden opleiden tot EP adviseur zodat wij een totaalpakket kunnen aanbieden, namelijk energielabels afgeven met daarbij een passend advies met mogelijkheden tot verduurzamen waar de eigenaar daadwerkelijk mee aan de slag kan.

Wij willen u meegeven dat u zich niet moet laten afschrikken door deze ontwikkeling. Er is ontzettend veel mogelijk op het gebied van verduurzamen. Wij ontdekken deze mogelijkheden graag met u.

Bent u van plan om te gaan verhuizen of bezit u een pand die u verhuurd en heeft een energielabel nodig? Neem gerust contact op met ons en vraag naar onze collega Wilco Vernooij.

Nieuwe subsidieregeling voor grote restauratieopgaven

In juni 2024 is een verkenning afgerond naar het financierings­stelsel voor de monumentenzorg. De belangrijkste conclusie was dat het financierings­stelsel goed werkt, maar dat de financierings­mogelijkheden voor eigenaren van grote rijksmonumenten niet toereikend zijn. Omdat deze monumenten van grote waarde zijn voor de samenleving is in juni 2025 een maatregelen­pakket gepresenteerd. Een van de maatregelen is een rijks­subsidie­regeling voor grote restauraties waarvoor incidenteel € 45 miljoen beschikbaar is gesteld. Deze regeling is de afgelopen maanden uitgewerkt op basis van gesprekken met het monumenten­veld en met provincies.

Een nieuwe regeling voor grote restauratie­opgaven van rijks­monum­enten gaat op 1 september 2026 open voor aanvragen. Deze subsidie­regeling is bedoeld voor niet-woonhuis rijks­monumenten met een grote restauratie­opgave. Alleen projecten met meer dan € 2,5 miljoen aan subsidiabele restauratie­kosten komen in aanmerking. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) voert de regeling uit.

Een aantal praktische zaken op een rij:
– Het geld wordt beschikbaar gesteld in twee rondes: in het najaar van 2026 en 2027.
– Het drempel­bedrag om in aanmerking te komen voor subsidie bedraagt € 2,5 miljoen aan subsidiabele restauratiekosten.
– Alleen restauratie­projecten met een omgevings­vergunning voor de rijksmonumenten­activiteit komen in aanmerking voor subsidie.
– Eigenaren kunnen ook een aanvraag indienen voor de restauratie­kosten van groene rijks­monumenten. Het drempel­bedrag daarvoor is € 1 miljoen aan subsidiabele kosten.

Wilt u meer informatie? Neem gerust contact met ons op.

Veel vragen maar ook antwoorden over energielabels

Er is al veel over gezegd en geschreven, de energielabelplicht vanaf 29 mei 2026 voor monumenten. Als een gebouw in de verkoop of verhuur gaat of de huurovereenkomst verlengd wordt dan is een energielabel verplicht. Er bestaat nog veel onduidelijkheid en daardoor ontstaan vragen. Wij hebben hieronder een aantal vragen uitgelicht met daarbij het antwoord.

Is voor ieder type gebouw het label verplicht?
Religieuze gebouwen vormen tot nu toe de uitzondering, als dit gebouw ook voor religieuze doeleinden wordt gebruikt. Indien dit niet zo is, dan is een label ook voor deze gebouwen verplicht.

Is er een speciaal energielabel voor monumenten?
Nee, er is geen speciaal energielabel voor monumenten. Dezelfde standaard welke wordt gebruikt voor ‘gewone’ gebouwen wordt ook gebruikt voor monumenten. Als er een energielabel wordt afgegeven komt daarbij ook een advies hoe een pand verduurzaamd kan worden. Let hierbij heel goed op, want dit advies is niet toespitst op monumentale panden. Dit betekent dat er zaken geadviseerd kunnen worden die simpelweg niet kunnen in een monumentaal pand. Wij letten hier uiteraard goed op en passen het standaard advies aan indien nodig.

Wat gebeurt er als ik geen energielabel heb voor 29 mei 2026?
Dit is geen probleem op het moment dat u niet het gebouw verkoopt, verhuurt of een huurcontract verlengt. Indien u dit wel van plan bent en het label dan niet hebt riskeert u een boete.

Waar kan ik een energielabel aanvragen?
U kunt bij iedere EP-adviseur een energielabel aanvragen. Maar niet iedere EP-adviseur heeft verstand van monumentale panden. U kunt ook bij ons een energielabel aanvragen. Wij zullen dan het advies voor verbetering aanpassen aan uw situatie. Indien u vervolgens een advies wilt hoe u verder kunt verduurzamen dan kunnen wij u helpen doormiddel van een duurzaamheidsadvies speciaal voor monumentale panden (DUMO advies).

Mocht uw vraag hier nu niet bij zitten dan kunt u twee dingen doen. Op de website van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed is een pagina waar continue vragen en antwoorden worden aangevuld. U kunt daarnaast ook contact met ons opnemen, wij staan u graag te woord.

Alles over monumenten onder één dak

Als monumenteneigenaar is het soms zoeken naar de juiste informatie omdat standaard oplossingen nu eenmaal vaak niet passend zijn voor een monumentaal pand. Op initiatief van het Restauratiefonds is daarom al lang geleden een platform in het leven te roepen, Monumenten.nl. Deze website biedt informatie, praktische tips maar ook een plek om vragen te stellen.

Informatie over onderhoud, een monument aankopen, verduurzamen of het vinden van een specialist is hier te vinden. Daarnaast kunt u ook de website van het Restauratiefonds zelf bezoeken. Zij bieden informatie voor de zakelijke en particuliere eigenaar.

Mocht u toch denken, ik zie door de bomen het bos niet meer. Dan hebben zij ook monumentencoaches. Zij zijn telefonisch goed bereikbaar en kunnen u verder helpen.

_{^{Bron: monumenten.nl}}

Alles over de subsidieregeling instandhouding monumenten

De subsidie instandhouding monumenten (SIM) is bedoeld voor rijksmonumenten die in goede staat verkeren en die door middel van sober en doelmatig onderhoud in deze staat blijven. Bent u eigenaar van een rijksmonument of zelfstandig onderdeel zonder woonfunctie dan kunt u hier gebruik van maken.

Hoe werkt deze subsidie?
Wij snappen dat een subsidieregeling veel vragen oproept. Welke kosten zijn subsidiabel? Welke stukken moet ik hiervoor aanleveren? Hoe wordt het budget voor deze subsidie verdeeld? En hoe verantwoord ik uiteindelijk deze subsidie? Veel antwoorden op deze vragen kunt u vinden op de website van de Rijksdienst van Cultureel Erfgoed.

Uiteraard kunt u ook contact met ons opnemen en dan staan wij u graag te woord. Wij hebben in ieder geval al antwoord op enkele vragen. Wij kunnen deze subsidie voor u aanvragen en wij kunnen u ook helpen met achteraf verantwoorden van deze subsidie.

Verantwoorden van de subsidie
Als u subsidie ontvangt dan hoort daar ook bij dat u achteraf dient te verantwoorden dat u het geld aan de juiste dingen heeft uitgegeven. Afhankelijk van het bedrag dat u heeft ontvangen dient u in meer of mindere mate te verantwoorden. Een inspectierapport van de Monumentenwacht is in ieder geval een stuk dat u dient aan te leveren zodat men kan zien dat er een verbetering in de zes jarige looptijd van de subsidie heeft plaatsgevonden. U leest hier meer over wat er nodig is. Neem gerust contact op als u meer informatie wilt of onze hulp kunt gebruiken hierbij.

Indien u geen gebruik kunt maken van deze subsidie omdat u eigenaar bent van een rijksmonument met een woonfunctie, dan kunt u wellicht gebruikmaken van de woonhuissubsidie. U kunt daar hier meer overlezen.

Wijzigingen woonhuissubsidie

Particuliere eigenaren van een Rijksmonument met woonfunctie kunnen gebruikmaken van de woonhuissubsidie. Werkzaamheden die uitgevoerd zijn in 2025, kunt u in de aanvraagronde van 2026 opvoeren voor subsidie.

Wat verandert er in 2026 als u gebruikt wilt maken van de woonhuissubsidie?
In de praktijk bleek dat het beoordelen van de aanvragen woonhuissubsidie ingewikkeld was. Daarom heeft de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed getracht dit op sommige punten te verduidelijken zodat dit tijdswinst oplevert. Daarnaast zijn de regels op sommige punten aangescherpt. Wilt u hier meer over lezen? Bekijk dan het volledige bericht hier.

De jongste rijksmonumenten van Nederland

In 2025 is de RCE gestart met het aanwijzen van een eerste set Post 65 (1965-1990) rijksmonumenten. Sommige gebouwen zijn nog zo alledaags dat de waardering van deze monumenten niet vanzelfsprekend is. Men ziet deze categorie monumenten niet direct als monument.

Een reizende tentoonstelling helpt op een laagdrempelige manier om dit erfgoed beter onder de aandacht te brengen. Gemeenten kunnen deze kosteloos aanvragen en een tijdje opstellen in hun gemeentehuis of andere openbare ruimte.

Wilt u meer lezen over onze jonge monumenten? Lees dan hier verder.